Een warboel van complexe problemen

Terms and Conditions may apply

(Cullen Hoback, 2013, 79 min)

Terms-image

Bij het installeren van nieuwe software, het aanmaken van een social media-account of het afsluiten van een mobiele telefoon-abonnement gaan de meesten van ons blindelings akkoord met de algemene voorwaarden. Maar waar stemmen we eigenlijk mee in, wat gebeurt er met de verzamelde data en wat weten bedrijven als Google, Facebook en telefoonmaatschappijen inmiddels over ons? Filmmaker Cullen Hoback gaat voor ons op onderzoek uit.  

Privacy
“Door bij deze website een bestelling te plaatsen, sta je ons toe om voor nu en altijd een niet overdraagbare claim te doen op uw onsterfelijke ziel.” Deze tekst stond een dag lang in de voorwaarden van Gamestation, een online gamewinkel. Juridisch gezien zou het bedrijf beslag kunnen leggen op 7500 leesschuwe zielen, ware het niet dat het om een grap ging. Desalniettemin biedt het stof tot nadenken over de meer serieuze consequenties van het roekeloos instemmen met de spelregels van bedrijven die, zo blijkt, grof geld aan jouw persoonlijke data verdienen. Nadat de Twin Towers ineenzakten en president Bush de Patriot Act ondertekende, ging het bergafwaarts met de privacy binnen de wereld van digitale communicatie: alle middelen die door terroristen kunnen worden gebruikt, worden nu door de overheid in naam van de nationale veiligheid gemonitord. Dit heeft in het verleden al tot vele beschamende misinterpretaties en bizarre voorvallen geleid, waarvan een aantal in deze documentaire worden belicht.

ComplexTACMA_profile
Het is lastig om binnen 80 minuten ingewikkelde zaken als privacy, internationale veiligheid en politieke belangen te belichten. Laat staan om hun onderlinge verbondenheid op heldere wijze uiteen te zetten en op een vermakelijke manier aan te bieden. Hoback legt in zijn film het zwaartepunt echter vooral op het laatste. In een mengeling van korte interviewfragmenten, animaties en archiefbeelden tracht de maker ons door de geschiedenis te loodsen die naar de huidige Big Brother-achtige situatie heeft geleid. Helaas blijven veel vragen die worden gesteld onbeantwoord en roepen deze veel nieuwe vragen op. De documentaire is geenszins een onderzoek naar de achterliggende ideeën rondom bijvoorbeeld privacy en veiligheid, maar eerder een etalering van misstanden. Zoals veel van dit soort impliciete ‘protestdocumentaires’, krijgt Hoback geen voet aan de grond binnen de wereld van de ‘boosdoeners’ en moeten wij meer vertrouwen op het activisme van haar tegenstanders.

Kwantiteit
Door een klein leger van experts, activisten en publieke figuren op te trommelen, die omwille van het kijkplezier veelal soundbites en oneliners leveren, blijft helaas veel onderbelicht en wordt je als kijker slechts deels betrokken bij het onderwerp. Onder de geïnterviewden vinden we mensen als Moby, Douglas Rushkoff en Ray Kurzweil, die helaas zeer kort aan bod komen. Hoback lijkt dan ook kwantiteit boven kwaliteit te verkiezen. Hetzelfde geldt voor het aantal cases dat hij aandraagt. Door veelal anekdotisch en fragmentarisch te werk te gaan, valt de film hier en daar wat in de herhaling. Echter spreken de voorbeelden die worden aangehaald wel tot de verbeelding. Zo werd een schrijver van de tv-serie Cold Case ervan verdacht zijn echtgenote te willen vermoorden toen zijn Google-zoekgeschiedenis aan zijn persoon werd gelinkt en kreek komiek Joe Lipari een bezoekje van de politie toen hij gewelddadige citaten uit Fight Club op Facebook plaatste. Het toont aan dat de arm der wet steeds langer wordt en zelfs onze privégedachtes binnen haar greep zijn komen te liggen.

Stijl
Naast de gefragmenteerde argumentatie en vele anekdotes over de misstanden in de wereld, is het vooral de stijl in de film die vragen oproept. De documentaire bestaat uit een mengvorm van animatie, archiefmateriaal, interviews en performance wat de retorische structuur van geheel niet ten goede komt. De eerste helft van de film draait voornamelijk om het onderzoek, dat wordt geïllustreerd door de vele talking heads die de revue passeren, het tweede deel draait echter meer om het emotioneel engageren van de kijker. Opeens verschijnt daar Hoback à la Michael Moore voor de camera alsof hijzelf iets aan de situatie kan veranderen. Dit mondt op het eind uit in een persoonlijke ‘confrontatie’ met Facebook-baas Mark Zuckerberg, wat tot een overhaaste en gechargeerde conclusie leidt. Het is alsof de maker in de enorme hooiberg aan thema’s, problemen en zijn eigen kunstgrepen verstikt raakt en naarstig naar een uitweg zoekt. Dat is jammer want het onderwerp gaat niet alleen ons allemaal aan, maar is tevens actueel en ernstig te noemen.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s