De bizarre reis van een meesterbedrieger

The Imposter

(Bart Layton, 2012, 99 min.)

the-imposter

Dat de werkelijkheid soms vreemder kan zijn dan fictie, bewijst wel het verhaal van The Imposter. In deze zinderende documentaire, die knap genoeg even raadselachtig als komisch en zenuwslopend is, wordt het verhaal verteld van de Texaanse familie Barclay, wiens 13-jarige zoontje Nicholas in 1994 van de aardbodem leek te zijn verdwenen. Drie jaar later zou hij plotseling in Spanje weer opduiken. Hij was ten prooi gevallen aan een internationaal syndicaat van kindermisbruikers die de meest gruwelijke experimenten met hem hadden uitgevoerd. Daardoor was hij zijn geheugen verloren, waren zijn blauwe ogen veranderd in donkerbruine en sprak hij vreemd genoeg met een zwaar Frans accent. De familie was blij hun zoon terug weer te hebben, totdat de waarheid aan het licht kwam. The Imposter vertelt daarom tevens het verhaal van Frédéric Bourdin, een charismatische Fransman die die zelfs een leugendetector te slim af kon zijn.

Spanje-Texas
Nadat Bourdin door de Spaanse politie werd aangetroffen in de telefooncel van waaruit hij had gebeld, werd hij meegenomen naar het bureau. “If you don’t tell us who you are, we’re going to have your fingerprints and your pictures taken,” zei een agent. Bourdin vertelt in de camera over wat er destijds in hem omging:“I couldn’t allow that to happen, so the only thing left was 1. go to prison, or 2. prove to them that I’m someone”. Op dat moment werd de leugen geboren die zo’n vijf jaar zou duren en hem van Spanje helemaal naar Texas zou leiden. Bourdins verhaal is in feite kort en krachtig, maar wat zo bizar is, is de manier waarop de gebeurtenissen die daarop zouden volgen met zo’n ‘geluk’ op elkaar aansloten en hoe zijn avontuur zo lang heeft kunnen duren. Dit zorgt voor een ongekend komische en raadselachtige sfeer die we eerder gewend zijn van films van Joel en Ethan Coen. In combinatie met het rostvaste geloof van de familie Barclay dat Bourdin hun zoon was, maakt dit dat je als kijker al vroeg in de film op het puntje van je stoel zit en er vele vragen door je hoofd gaan spoken. Wat is er met de echte Nicholas gebeurd, en hoe zal de waarheid uiteindelijk aan het licht komen?

TraumaThe-Imposter-1-509x350
Frédéric, de spil van het verhaal, is een raadselachtig figuur waarop je als kijker maar moeilijk grip krijgt. Hij vertelt zijn verhaal veelal in interviews voor de camera en wordt naast vele andere direct betrokkenen geplaatst die de zaak vanuit hun ervaringen ver-tellen. Naar eigen zeggen deed hij het om aandacht te krijgen, geaccepteerd te worden en om de liefde te ervaren die hij nooit van zijn echte ouders had gekregen. “They didn’t give a damn about me, and to know that… I changed my identity.” En daarbij was geen berg te hoog. Frédéric bleekte zijn haar, sprak zelden (maar nog altijd met een zwaar Frans accent) en verborg zijn gezicht onder een pet en een dikke sjaal. Prachtig zijn in dit licht de homevideo-beelden van zijn aankomst op de luchthaven in Texas waar zijn ‘familie’ hem met tranen in de ogen verwelkomt. Bourdin is enerzijds meelijwekkend, anderzijds afstotelijk omdat hij tevens een groot manipulator is die alles en iedereen bespeelt om zijn doel te bereiken. Deze spanning doorkruist de hele film en Layton weet deze uitstekend te doseren via zijn scherpe montage waarmee hij gedramatiseerde sequenties, interviews en archiefmateriaal met elkaar afwisselt.

Constructie
De ingenieuze plotconstructie en de gedramatiseerde reconstructies zorgen ervoor dat het geheel overkomt als een regelrechte Hollywoodfilm. Dit komt ook door de bijzondere personen die in interviews de revue passeren, zoals een hooggeplaatste FBI-functionaris die onderzoek deed en meermaals de verkeerde conclusies trok en privédetective Charlie Parker, die wist dat er iets niet in de haak was toen hij Frédérics en Nicholas’ oren met elkaar ging vergelijken in Adobe Photoshop. Hij dacht met een onvervalste spion te maken te hebben die misschien wel een vliegveld zou willen opblazen. Hoewel de knap in elkaar gezette plot en de eigenaardige figuren in de film bijdragen aan de raadselachtige sfeer, blijft er één vraag bestaan die op zijn beurt vele vragen oproept: hoe heeft de familie Barclays hun bloedeigen zoon niet kunnen herkennen? Of zoals Carey, Nicholas bloedeigen zus zichzelf in de film afvraagt: “How could I be so fucking stupid?” Bourdin geeft in de film een mogelijk antwoord op deze vraag, wat zorgt voor een onverwachte wending.

Conclusie
Hoewel het originele verhaal bloedserieus te nemen is en wellicht alles behalve grappig lijkt, weet The Imposter precies om deze reden van het begin tot eind te boeien. Naast het feit dat het een fraai gefilmde documentaire is, met boeiende personen en een hoogst uniek verhaal, slaagt Layton er namelijk in om de kijker emotioneel bij zijn film te blijven betrekken. Dit doet hij door de ‘boeman’, de slachtoffers en de overige betrokkenen van de zaak uitvoerig aan het woord te laten en daarbij niet (expliciet) met een verwijtende vinger te wijzen. Eveneens formuleert hij geen sluitend antwoord op de hamvraag van de film, wat bijzonder genoeg op geen enkele manier afbreuk doet aan het kijkplezier. Tel daarbij de – om de verkeerde redenen – fascinerende figuur Bourdin, de onbedoelde humor van de gehele situatie, de onderhuidse kruipende filmmuziek en de typische crime-thrillersfeer op en je hebt de ingrediënten voor deze hoogst vermakelijke documentaire die je niet snel zult vergeten.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op De bizarre reis van een meesterbedrieger

  1. Jack zegt:

    Wow! Wat een verhaal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s