Hoop in bluesy tijden

Times Like Deese

(Maarten Schmidt & Thomas Doebele, 2011, 87 min. DVD)

Times - L.C. Ulmer on his Porch

Filmmakers Maarten Schmidt & Thomas Doebele reisden af naar het Amerikaanse zuiden om op zoek te gaan naar oude bluesmuzikanten en hun jeugdige hiphop-opvolgers om indirect de stemming te peilen na drie jaar president Obama. In deze sobere, maar zeer muzikale documentaire vertellen zij over hun leven en visie op de toekomst. Naast muziek gaat deze documentaire over de status van de zwarte Amerikaan, de inlossing van de beloftes van hun eerste zwarte president en de manier waarop de droom van Martin Luther King nog altijd voort leeft.

Verandering
In de vruchtbare oevers van de Mississippi-delta ligt het stadje Clarksdale, geboortegrond van de low blues. Aan het begin van de vorige eeuw zongen daar de zwarte arbeiders op de katoenvelden en bij de aanleg van de spoorlijnen de misère van hun harde bestaan van zich af. Ze droomden van een betere toekomst voor zichzelf en hun kinderen, die vrij zou zijn van rassensegregatie, racisme en armoede. Vandaag de dag leven er nog vele bluesartiesten die in deze donkere tijden opgroeiden en eigenhandig hebben meegevochten aan hun moeilijk verworven vrijheden. Met de verkiezing van Barack Obama lijkt de emancipatie een symbolisch eindpunt te hebben bereikt, maar helaas leven vele Amerikanen nog steeds in armoede en lijken voor hen de onderste treden op de sociale ladder onherstelbaar beschadigd. Na drie jaar zijn de jongeren cynisch geworden over de ‘change’ die hun president beloofde. De generatie van hun grootouders blijft echter hopen op een betere toekomst.

Jong en oudTimes - lyrics
De oude ‘Blind Mississippi’ Morris Cummings zit in zijn comfortabele stoel en tikt zijn voet vrolijk op de het bluesritme dat zijn muzikale kompaan Brad Webb uit zijn gitaar tovert. Boven zijn gevouwen handen waarin hij op zijn mondharmonica speelt zien wij zijn grote donkere zonnebril. Na een aantal maten begint hij te zingen: “Lord in times like deese, no jobs in America now. Times done got real hard. Crime is up. Our jails is overflowing. The hospitals can’t hardly take no more patients. Lord have mercy.” […]. Hoewel in deze klaagzang misschien ieder hoop op beter tijden vervlogen lijkt, is niets minder waar. Hij en zijn generatiegenoten die in deze film aan bod komen, hebben een rotsvast geloof in dat er betere tijden zullen aanbreken (of zij het zelf zullen meemaken of niet). Zij stellen vertrouwen in Obama en hopen dat anderen zijn plannen zullen steunen. Enkele jonge artiesten die in de film de revue passeren, zoals Enoch ‘The 7th Prophet’ El Shamesh, zijn een stuk pessimistischer over de manier waarop Obama verandering teweeg kan brengen. Zij beschouwen hem meer als een marionet van de hoge heren die al jaren lang werkelijk de touwtjes in handen hebben.

Kracht
Hoewel de oude en jonge generatie met elkaar van mening verschilt over de hoop en mogelijkheden voor verandering in Amerika, delen zij de muziek als uitingsvorm om de ellende van zich af te spelen of spuwen. De muziek vormt naast de vele verhalen van de geïnterviewden dan ook het centrale thema van deze documentaire. De film is een reeks korte portretten van voornamelijk oude bluesmuzikanten die tijdens hun leven een hoop hebben meegemaakt: van de rassensegregatie en de sociale oproer die daarop volgde, tot aan uitzending naar Vietnam en de sporen die dit naliet. Naast de muziek komen zij uitgebreid aan het woord over hun ervaring en hun kijk op de wereld.  Zo horen wij L.C. Ulmer vertellen over zijn deelname in de protestmarsen, Jamer ‘Super Chikan’ Johnson over hoe hij niet naar school mocht van zijn vader (die van mening dat hun lot als zwarte Amerikanen slechts het plukken van katoen was) en Josh ‘Razorblade’ Johnson over de donkere periode nadat hij zijn land had gediend. Deze anekdotes zijn in combinatie met de fraaie muziek de drijvende kracht achter deze documentaire.

Conclusie
Hoewel Times Like Deese een fraaie muziekdocumentaire is die bluesfans zeker niet teleur zal stellen, is de film, door de jonge generatie rappers aan bod te laten komen ietwat uit het lood geslagen. De rappers voegen erg weinig toe aan het geheel en verhouden zich muzikaal gezien niet goed tot het niveau van de doorgewinterde bluesmuzikanten. ‘Less’ is in dit geval ‘more’, en dat zou ook ten goede komen aan de diepgang van de film, die nu vrij oppervlakkig is. Wellicht zou een focus op een viertal artiesten en hun verhalen een betere keuze geweest zijn, of zouden de generaties met elkaar in contact kunnen worden gebracht. Desalniettemin bevat de film een aantal indrukwekkende interviews die de ernst van de  situatie in het verleden en de passie voor muziek fraai naar voren doen komen. De blues lijkt daarmee altijd te zijn verbonden met een hoop op betere tijden en het geloof in de Amerikaanse droom.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s