Ingetogen portret van een bijzonder koppel

Planet of Snail

(Seung-Jun Yi, 2011, 87 min.)

Tijdens de vorige editie van het IDFA sleepte het poëtische en teerhartige Planet of Snail de prijs voor beste lange documentaire in de wacht. In deze Zuid-Koreaanse film volgen wij de jonge student Young-Chan en zijn echtgenote Soon-Ho. Hij is doof en blind, zij heeft een vergroeide ruggenwervel, beiden weten dat het leven zwaar kan zijn, maar hebben   samen het geluk gevonden. Helaas is dit geluk erg broos, want door hun handicap zullen zij noodgedwongen apart van elkaar moeten gaan wonen. Ondanks dat proberen zij zoveel mogelijk van elkaars gezelschap te genieten en voluit te leven.   

Slakkensprookje
Young-Chan is, zoals hij het zelf zegt, afkomstig van de slakkenplaneet. Bewoners van die  planeet zijn doof en blind en hebben een leven waarin de tijd veel trager verstrijkt dan voor aardbewoners. Daarnaast communiceren zij niet met woorden maar via aanrakingen op  de hand. Het verschil in leeftempo en de muur van stilte die Young-Chan van anderen scheidde, belemmerde hem in het dagelijks leven. Hij leek dan ook veroordeeld te zijn tot een geïsoleerd en eenzaam bestaan. Gelukkig verscheen er in het leven deze slak een reddende engel in de gedaante van Soon-Ho. Doordat zij zelf een groeiafwijking had, wist zij als geen ander hoe het is om eenzaam te zijn. De twee zielsverwanten zouden dan ook al snel verkikkerd op elkaar raken en niet veel later met elkaar in het huwelijksbootje stappen.

Over de vloer
In Zuid-Korea strijden doven, blinden en anderen met een handicap nog altijd voor erkenning en verbetering van hun leefomstandigheden. De obstakels die de twee hoofdpersonen in deze documentaire bijna dagelijks tegenkomen zijn groot. Filmmaker Yi koos ervoor om zijn subjecten te observeren en hun trage tempo aan te nemen, om zo dichter bij hun belevingswereld te komen. Het resultaat is een bijzonder aandachtige blik in het leven van deze twee geliefden die ondanks hun handicap vol in het leven staan. Soon-Ho maakt bijvoorbeeld theaterstukken en sculpturen, Young-Chan studeert Hebreeuws, schrijft verhalen en leest graag sprookjes op zijn brailleapparaat. Hij droomt van een carrière als romancier en doet af en toe mee aan verhalenwedstrijden. Yi voegt hier en daar een aantal dromerige sfeerbeelden in, die zijn voorzien van enkele dichtregels die Young-Chans belevingswereld kenmerken, zoals: “Ik weet dat de zon schijnt, ook al is het onder mijn voeten donker.”

Mist en geluid
Doofblinde mensen leven in een soort mist, stelt Young-Chan. Maar hoe vertaal je de wereld van een doofblind persoon naar een film, dat als visuele medium bij uitstek beschouwd kan worden? Naast het observeren van het dagelijks leven, concentreert Yi zich af en toe meer op de haptische en auditieve kant van de waarneming. Hij filmt soms dicht op de huid en toont de manier waarop Young-Chan voorzichtig zijn omgeving aftast. Bijzonder is bijvoorbeeld de scène waarin hij en Soon-Ho een kapotte Tl-buis gaan vervangen, wat de voor de twee een enorm avontuur is. Geluid neemt in de film een ook prominente rol in. Yi werkte samen met de Finse sound-designer Sami Kiiski die de belevingswereld van Young-Chan zo goed mogelijk trachtte te verklanken. Zoals de maker in een interview zei: “Het is niet zo dat hij niets hoort, maar hij onderscheidt geen afzonderlijke geluiden.” [1] Een fraaie scène waarin de beleving van  Young-Chan mooi tot uiting komt, is die waarin hij samen met zijn vrouw in een park de indrukken van het prille lenteweer in zich opneemt. Hij voelt aan de schors van een boom, laat zijn vingers over de bast glijden en het lijkt alsof hij in de structuur een voorheen onbekende wereld ontdekt. Op dit moment horen een geluidsbrij waarbij het net is alsof wij ons ergens diep onder water begeven in een evenzo onbekende wereld.

Ervaring en liefde
Hiermee weet Yi op ingenieuze wijze zowel de beleving van Young-Chan te vatten alsmede de mediale eigenschappen van film uit te lichten. Het resultaat is dat je als kijker af en toe ietwat vervreemd raakt van de normale filmische transparantie en een meer geconcentreerde aandacht krijgt voor datgene wat zich op het scherm afspeelt. Je kunt je als kijker zo beter inbeelden hoe het leven van deze ‘slak’ is en hoe hij zich verhoudt tot anderen en de wereld in het algemeen. Zoals Yi stelt is de liefde tussen de twee hoofdpersonen ook erg belangrijk. “Als ze verhalen over hun jeugd vertellen, zie je dat hun houding koel is. Ze hebben allebei een soort trauma, maar helpen elkaar daarmee om te gaan. Daarom zijn de dialogen interessant.” [2] Hoewel hun leven inmiddels een stuk rooskleuriger is geworden, hangt er helaas weer een donkere wolk boven hun geluk. Vanwege haar beperking moet Soon-Ho namelijk noodgedwongen verhuizen en moeten  beiden deels weer een onafhankelijk leven opbouwen. De twee genieten dan ook zoveel als zij kunnen van de tijd die zij nog samen kunnen doorbrengen.

Conclusie
Al met al is Planet of Snail een zeer knap gemaakte documentaire die je op een unieke wijze dichter bij de leefwereld van een doofblinde brengt. Daarnaast zijn het de bijzondere personen en hun tomeloze levenslust, liefde en humor die deze film tot grote hoogten doen stijgen. In wezen is de sfeer die deze documentaire wordt neergezet goed te omschrijven in de kwaliteiten die men in Zuid-Korea aan de slak toedicht: langzaam, voorzichtig, bescheiden en zacht. Voeg daar de poëtische beelden, de bijzondere innerlijke wereld van de hoofdpersonen en de liefde voor elkaar aan toe en je krijgt een goede indruk van de planeet van de slak.

Planet of Snail is te zien tijdens IDFA on Tour.

[1] IDFA dagkrant Nr7, 23-11-2011, p5.
[2] Ibid.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s