Een speelbal van de hoop en de omstandigheid

The Boy Mir
(Phil Grabsky, 2010, 90min.) – DVD

In de reeks IDFA-delicatessen is dit jaar Phil Grabskys The Boy Mir verschenen. In deze tweede film over het post-Taliban Afghanistan pakt hij de draad op waar zijn vorige film, The Boy Who Plays on the Buddhas of Bamiyan (2004) mee eindigde. The Boy Mir is een vlotte en knap gemaakte documentaire met een indrukwekkend coming-of-age-verhaal. Naast deze voortreffelijke film heeft de DVD helaas geen noemenswaardige extra’s.

Boeddha’s
Zeven maanden voordat de Twin Towers door terroristen met de grond gelijk werden gemaakt, bliezen Talibanstrijders in Noord-Afghanistan de eeuwenoude Boeddhabeelden van Bamiyan op. Nadat de Amerikanen de Taliban uit deze streek hadden verdreven, werd het een toevluchtsoord voor enkele honderden vluchtelingen. In de grotten rondom de plaats waar deze reusachtige Boeddha’s stonden, proberen zij hun leven weer op te pakken en dromen ze van een betere toekomst. Filmmaker Phil Grabsky besloot zijn camera te pakken en naar het gebied af te reizen om de vluchtelingen een gezicht te geven en via hen het verhaal van Afghanistan te vertellen. Het resultaat hiervan is te zien in zijn film The Boy Who Plays on the Buddhas of Bamiyan, waarin de 8-jarige Mir en zijn familie centraal staat. In The Boy Mir zien wij hoe Grabsky zijn werk heeft voortgezet en zo tot een chroniqueur wordt van het eigentijdse Afghanistan.   

Bildung
Als in een Bildungsroman zien wij hoe het jongetje Mir, over een periode van tien jaar, uitgroeit van een spelend kind tot een jongvolwassene die geconfronteerd wordt met de dagelijkse realiteit. Samen met zijn vader, moeder, zus en oom probeert Mir te overleven in het door oorlog verscheurde Afghanistan. Ondanks de ernst van de recente gebeurtenissen en de blijvende onzekerheid op een goede afloop, is de toon van de documentaire optimistisch. Dit heeft vooral te maken met het positieve karakter van de hoofdpersoon die, hoewel hij zich steeds bewuster wordt van de harde wereld om hem heen, vol in het leven blijft staan.

Keuzes
Via Mir en zijn familie krijgen wij niet alleen inzicht in hun persoonlijke situatie maar tevens in de sociale en economische geschiedenis van het land. Vader Abdul en oom Khusdel, die allebei analfabeet zijn en iedere dag van hun leven hebben moeten zwoegen voor hun zelfbehoud, hameren bij Mir op het belang van scholing en het werken aan een toekomst. Bij hen staat het harde bestaan onder het schrikbewind van de Taliban in het geheugen gegrift, maar als tiener droomt Mir eerder van het rijden op een brommer dan over zijn situatie in een onzekere toekomst. Langzaam wordt de jongen geconfronteerd met de keuzes die hij zal moeten maken in het leven. De tijd die hij mist op school en doorbrengt met het omploegen van een heuvelrug of het hakken van steenkool in de mijnen, verandert al snel van dagen in maanden. Mir wil het beste voor zichzelf en zijn familie maar hij ziet zichzelf stilaan gevangen worden tussen zijn wensen en de omstandigheden. Het is goed voor te stellen dat veel van zijn generatiegenoten in hetzelfde schuitje zitten.

Delicaat 
Grabsky is er goed in geslaagd om de menselijke kant van alle ontwikkelingen in Afghanistan te laten zien en vooral voelbaar te maken. De filmmaker lijkt helemaal te zijn opgenomen in de familie en zijn aanwezigheid is vrijwel volledig naar de achtergrond verdwenen. Wanneer Mir en zijn familieleden hun verhaal vertellen, voelt het alsof zij je persoonlijk aanspreken. Tel daarbij op de levenslustige karakters, die ondanks alles veel lol beleven en hun hart op de juiste plaats hebben, en je bent als kijker direct begaan met hun lot. De nieuwsberichten over troepenversterkingen, het toenemende geweld en het aantal slachtoffers die hier en daar in de film te horen zijn, zijn geplaatst onder beelden van het sprookjesachtig Afghaanse landschap. Het toont de kwetsbaarheid van de hoop en het geluk van de vooralsnog bevrijde bevolking. De situatie lijkt aan het einde van de film rooskleurig, maar deze lijkt tegelijkertijd bedreigd te worden door de berichten over de terugtrekking van de soldaten uit het land.

Vooruitgang
Omdat een burgeroorlog uitblijft, neemt de welvaart in het land langzaam toe. Mir gaat steeds vaker naar school en heeft eindelijk een brommer weten te bemachtigen. In het dorp is een generator geïnstalleerd en zijn er inmiddels al drie televisies aanwezig. “Als ik nu vergelijk met toen dan is het nu toch stukken beter”, vertelt Khusdu. Hij beschikt zelfs over een mobiele telefoon waarmee hij in een minuut iets kan regelen waar eerder een maand voor nodig was. Een hele verbetering dus, alleen moet hij nog wel twee uur een berg beklimmen om een goed ontvangstsignaal te krijgen.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s