De waarheid als medeslachtoffer

The Tillman Story
(Amir Bar-Lev, 2010, 94 min)

“I’m Pat fucking Tillman!”, waren zeer waarschijnlijk de laatste woorden van de inmiddels wereldberoemde jonge soldaat in Afghanistan. Tillman had zich in de kijker van het gehele Amerikaanse volk gespeeld toen hij zijn succesvolle carrière als American footballspeler onderbrak om zijn land te dienen. Samen met zijn broer Kevin melde hij zich aan bij het leger en werd uitgezonden naar Afghanistan. In 2004 zou hij daar uiteindelijk in het harnas steven door een kogelregen van zo’n twintig Talibanstrijders. Althans dat was de officiële verklaring die de legertop naar buiten bracht. In werkelijkheid was hij omgekomen in uiterst verdachte omstandigheden die werden verpakt in een sterk staaltje Amerikaanse oorlogspropaganda.

Onvrede
In de opening van de film zegt Patrick Tillmans moeder: “If they would have known anything about my son they wouldn’t have done what they did. Nobody questions Pat’s heroics (…) but what they said didn’t happen. So you have to set the record straight.” Dit laatste is precies waar filmmaker Amir Bar-Levi zich graag voor wilde lenen. In The Tillman Story laat hij vrienden, familie en collegae van Patrick aan het woord over wat voor persoon hij was, de tragische manier waarop hij stierf en de mythevorming die er in de nasleep zou ontstaan. Hoewel Tillman niet wilde dat hij door zijn sterrenstatus als American football-speler een uithangbord zou worden voor het overheidsbeleid, zou hij onder druk van de legertop toch een begrafenis krijgen die in de media breed werd uitgemeten. Hierdoor groeide hij uit tot een icoon van heroïek en patriottisme dat een zeer bedwelmend effect had op de bevolking.

Dood
Naast de mythevorming en de weigering van het leger om aan Tillmans eigen wensen tegemoet te komen, vormt ook de manier waarop hij overleed de kern van zijn tragische verhaal. Inconsistente verklaringen en een muur van stilzwijgen zorgden voor argwaan bij de familie en deze besloot zelf onderzoek te gaan doen. Jarenlang doorzochten zij stapels debriefings-transcripties en militaire documenten om hun zoons dood in context te kunnen plaatsen. Pas na lang aanhouden zou het leger zelf een nieuw onderzoek starten. Hieruit zou duidelijk worden dat Patrick om het leven was gekomen door fratricide, oftewel ‘friendly fire’. In dit nieuwe licht was de familie al die tijd voorgelogen en zou Tillmans postume onderscheiding  met een zilveren ster slechts een farce zijn.

Verantwoording
Na de ontdekking zou één generaal de schuld op zich nemen, maar een anoniem lek zou aan het licht brengen dat deze doofpotaffaire zelfs tot aan de presidentiële kringen reikte. De knullige dood van de oud-topsporter zou de regering en het Amerikaanse volk ernstig in verlegenheid kunnen brengen en de betrokken soldaten werden dan ook bevolen om hun mond te houden. Twee dagen voor de begrafenis gaf president Bush een speech waarin de details van Tillmans dood niet werden vermeld. Met dit bewijs stapte de familie naar het Huis van Afgevaardigden dat wederom een onderzoek instelde. Hierbij werden minister van defensie Donald Rumsfeld samen met een aantal generaals ondervraagd. Zij konden zich naar eigen zeggen weinig herinneren van het voorval en zo bleven de Tillmans wederom met lege handen achter. Toch konden zij met opgeheven hoofd hun leven weer proberen op te pakken, wetende dat zij er alles aan hadden gedaan om Patricks naam in ere te houden.

Touchdown
The Tilmann Story is – hoewel het een serieus onderwerp betreft – een fascinerende en vermakelijke documentaire die in de geest van de hoofdpersoon is gemaakt. De vele interviews zijn afgewisseld met fragmenten van amateurbeelden waardoor de kijker een goed beeld krijgt van de persoon achter de legende. Hoewel je hem persoonlijk niet kent, ga je het toch jammer vinden dat hij niet meer onder de levenden is. Zijn tragische verhaal lijkt metonymisch te zijn voor de soldaten die in soortgelijke omstandigheden om het leven zijn gekomen, en dat ook nog eens in een oorlog die in Pats eigen woorden “fucking illegal” is.

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s