Jozef K. in Gitmo

You Don’t Like The Truth – 4 Days Inside Guantánamo

(Luc Coté & Patricio Henriquez, 2010)

Woensdag 5 januari 22:50 op Ned.2 – 99 min.

 

Aanstaande woensdag zendt de VPRO de documentaire YOU DON´T LIKE THE TRUTH – 4 DAYS INSIDE GUANTÁNAMO uit. Deze prijswinnende documentaire is gebaseerd op de video-opnamen van het verhoor van de Afghaanse Canadees Omar Khadr. Als vijftienjarige werd hij in 2003 opgepakt en gevangengezet vanwege de vermeende moord op een Amerikaanse soldaat. Bij het zien van de beelden begin je als kijker echter al snel vraagtekens te zetten bij zijn vermeende schuld en de wijze waarop het juridische proces verloopt. De documentaire lijkt daarmee een eigentijdse versie van Kafka’s HET PROCES te zijn; alleen is deze situatie allesbehalve fictief.

Kafkaiaanse toestanden

Iemand moest omar Khadr belasterd hebben, want zonder dat hij iets kwaads had gedaan werd hij op een middag gearresteerd. Voordat hij werd ingerekend lag hij neergeschoten en buiten bewustzijn op een plek waar net een granaat was geëxplodeerd. Volgens de Amerikanen had Khadr de granaat gegooid en kwam daarbij één van hun strijdmakkers om het leven. Foto’s van het plaats delict tonen echter andere informatie dan de Amerikaanse aanklagers doen geloven. Wanneer wij kijken naar de nasleep van dit incident lijken deze foto’s slechts het topje van de ijsberg te zijn .

Fastfood

Het verhoor dat op de videobeelden te zien is, wordt uitgevoerd door een paar Canadese militairen. Khadr is zichtbaar opgelucht om zijn landgenoten te zien en hij lijkt hoop te krijgen dat hij misschien wel vrijgelaten zal worden. De ondervragers bieden hem wat fastfood aan om zijn vertrouwen te winnen en hem te laten praten. Khadr vertelt hen dat hij zijn eerdere ‘bekentenis’ had gelogen omdat hij werd gemarteld door de Amerikaanse soldaten. Hierop reageren zijn ondervragers ontwijkend waardoor er een uitzichtloze welles-nietes-situatie ontstaat. Het is deze absurde toestand die de kijker ook ervaart en hem een beklemmend gevoel van uitzichtloosheid geeft. Khadr zit momenteel nog steeds vast in een voor velen duidelijke onrechtmatige situatie.

Context

Op last van een Canadese rechter zijn de videobeelden van vier dagen van Khadrs verhoor naar buiten gebracht. De Canadese filmmakers Luc Coté en Patricio Henriquez verwerkten de beelden en scheppen een context door middel van interviews met een aantal betrokkenen. Oud-celgenoten, Khadrs advocaat, familieleden, verschillende overheidsfunctionarissen, een psychiater en een onderzoeksjournalist laten hun licht schijnen op deze dubieuze zaak. Zij karakteriseren Omar Khadr als een zachtmoedige en verlegen jongen die helaas op de verkeerde plek en op de verkeerde plaats was. Dit beeld lijkt overeen te komen met de jongen die wij zien op de videobeelden: helemaal wanneer zijn ondervragers even niet in de buurt zijn. Khadr is inmiddels de geschiedenis ingegaan als de eerste persoon die als oorlogscrimineel veroordeeld wordt sinds de oorlog in Afghanistan. Het is te hopen dat Khadr in zijn cel niet, zoals de hoofdpersoon Jozef K. in Kafka’s HET PROCES sterft ‘als een hond’. Het is in dit licht goed dat de Canadese rechter, evenals Max Brod bij Franz Kafka, ervoor heeft gezorgd dat het materiaal aan de buitenwereld werd getoond. Anders zou de gelijkenis met Kafka’s, inclusief zijn eigen overlevering, wel erg angstaanjagend worden.

Conlusie

Inmiddels heeft YOU DON´T LIE THE TRUTH al veel stof doen opwaaien in de internationale media. Het toont de uitzichtloze en betreurenswaardige situatie van een gevangene die symbool staat voor de situatie in heel Guantánamo. De kijker wordt in zekere zin een spiegel voorgehouden en wordt gedwongen te reflecteren op de wijze waarop de “War on Terror” wordt gevoerd. Het is een belangrijke documentaire die de kijker tot nadenken stemt en hem wellicht politiek engageert.

website: www.youdontlikethetruth.com

Over yourisepp

Filmrecensies, filmtheorie en meer...
Dit bericht werd geplaatst in Blog, Filmrecensies en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s